Πέμπτη, 28 Δεκεμβρίου 2017

Τα γούρια και τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς που μας φέρνουν καλοτυχία

“Πάει ο παλιός ο χρόνος ας γιορτάσουμε παιδιά και του χωρισμού ο πόνος ας κοιμάται στην καρδιά” μ' αυτούς τους στίχους ξεκινάει το τραγούδι που είναι συνδεδεμένο με τον αποχαιρετισμό του προηγούμενου έτους και ταυτόχρονα την προσμονή του νέου χρόνου που έρχεται ... με δώρα, τραγούδια και χαρά.

Η Πρωτοχρονιά δεν είναι μία συνηθισμένη μέρα αφού από την στιγμή που θα ξεκινήσουμε να μετράμε αντίστροφα μέχρι τα ρολόγια να δείξουν 00:00 και να ξεκινήσουμε επίσημα το νέο έτος ξεκινάει ένα τελετουργικό που διαφέρει ανάλογα με το μέρος που μένουμε αλλά κάθε κίνηση έχει κάτι κοινό: προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε την καλή τύχη για τη νέα χρονιά.


Η Βασιλόπιτα
Έτσι λοιπόν μετά τις ευχές, τις αγκαλιές και τα φιλιά για τον ερχομό του νέου χρόνου το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να κόψουμε τη Βασιλόπιτα τα ξημερώματα. Σε κάποια μέρη βέβαια συνηθίζεται η κοπή της πίτας να γίνεται στο μεσημεριανό τραπέζι τη μέρα της γιορτής του Αγίου Βασιλείου, παρόλα αυτά πάντα ακολουθείται η ίδια ... τελετουργία: την κόβει ο νοικοκύρης του σπιτιού και αφού σταυρώσει τρεις φορές την πίτα ξεκινάει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο κομμάτι ανήκει στο Χριστό, το δεύτερο στην Παναγία, το τρίτο στον Άγιο Βασίλειο, το τέταρτο του σπιτιού και από το πέμπτο και έπειτα ξεκινάει η “μοιρασιά” στην οικογένεια συνήθως κατά σειρά προτεραιότητας. Το πιο σημαντικό μέρος στην κοπή της Βασιλόπιτας είναι ... το φλουρί. Μικροί και μεγάλοι συνήθως πρώτα “σκαλίζουν” το κομμάτι τους για να βρουν το φλουρί που εξασφαλίζει την εύνοια της τύχης για τη νέα χρονιά και μετά το τρώνε.

Το σκόρπισμα των φύλλων

Οι κάτοικοι της Θάσου μέχρι και σήμερα διατηρούν ένα πολύ παλιό έθιμο όπου γύρω από το αναμμένο τζάκι κάθεται η οικογένεια και σκέφτεται την ευχή που θέλει να κάνει. Στη συνέχεια τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στ’ αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, κάνουν την ευχή τους ο καθένας χωρίς να την πουν. Το φύλλο που θα γυρίσει περισσότερο δίνει το σήμα ότι εκείνου η ευχή θα πραγματοποιηθεί.

Το σπάσιμο του ροδιού
Το ρόδι είναι συνδεδεμένο την καλή τύχη αφού πολλά από τα γούρια που φτιάχνονται για τη νέα χρονιά έχουν το σχήμα τους αφού είναι σύμβολο εκτός από της καλής τύχης και της αφθονίας και γονιμότητας.Αποτελεί έθιμο της Πελοποννήσου ενώ σε πολλά μέρη της Ελλάδας από το φθινόπωρο κι όλας κρεμούσαν στο σπίτι τους το ρόδι που θα έφερνε την εύνοια της τύχης την Πρωτοχρονιά. Μετά τη Μεγάλη Λειτουργία της Πρωτοχρονιάς στην επιστροφή του νοικοκύρη από την εκκλησία κρατά στα χέρια του ρόδι. Η παράδοση ορίζει να μη χρησιμοποιήσει τα κλειδιά του για να μπει στο σπίτι αλλά να χτυπήσει το κουδούνι ώστε να του ανοίξουν τα μέλη του σπιτιού με σκοπό να κάνει το ποδαρικο, να φέρει δηλαδή την καλή τύχη μέσα στο σπίτι. Στη συνέχεια κάνει το πρώτο βήμα για να μπει σπίτι με το δεξί και πετάει το ρόδι με δύναμη με σκοπό να σκορπιστούν όσες περισσότερες ρόγες στο πάτωμα του σπιτιού. Οι καρποί αυτοί συμβολίζουν την υγεία, την καλοζωία, τα χρήματα, την ευτυχία.Ταυτόχρονα λέει: «Με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρόγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά», ώστε να «πιάσει» το γούρι!

ΔΕΣ ΕΔΩ  ΔΩΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ
Οι κολώνιες 
Στην Κεφαλονιά, καθώς και στα υπόλοιπα Επτάνησα, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι του νησιού γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολώνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας: «Ήρθαμε με ρόδα και με ανθούς να σας ειπούμε χρόνους πολλούς», ευλογώντας έτσι τον ερχομό του νέου έτους, ευχόμενοι μακροζωία και ευρωστία.

Η ευχή που ανταλλάσσουν για τον χρόνο που φεύγει είναι: «Καλή Αποκοπή», δηλαδή «με το καλό να αποχωριστούμε τον παλιό χρόνο».

Το πρωί της Πρωτοχρονιάς η μπάντα του δήμου περνάει από όλα τα σπίτια και τραγουδάει καντάδες και κάλαντα: «Πάλιν ακούσατε άρχοντες πάλι να σας ειπούμε ότι και αύριον εστί ανάγκη να χαρούμε και να πανηγυρίζουμε Περιτομήν Κυρίου, την εορτή του Μάκαρος Μεγάλου Βασιλείου».

Καβάλα: Ψέλνουν τα κάλαντα ανάβοντας φωτιές

Σε περιοχές της Καβάλας  το μικρότερο μέλος της οικογένειας μεταφέρει μια πέτρα στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο και γερή η οικογένειαΈνα πολύ παλιό έθιμο, προερχόμενο από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες τη νέα χρονιά, συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή ανάβουν μια μεγάλη φωτιά και ψέλνουν τα κάλαντα. Με το που ο δείκτης δείξει 12, ξεκινά το παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

Σε άλλες περιοχές της Καβάλας πάλι, το μικρότερο μέλος της οικογένειας μεταφέρει μια πέτρα στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο και γερή η οικογένεια, ενώ τα μικρότερα παιδιά κάνουν «ποδαρικό» σε όλα τα σπίτια του κάθε οικισμού, μπαίνοντας με το δεξί. Για την καλή τύχη που φέρνουν, ανταμείβονται από τους ιδιοκτήτες με δώρα και γλυκά.
Στη Λήμνο 

Στη Λήμνο το τραπέζι της πρώτης μέρας του χρόνου στρώνεται με αφθονία φαγητών και γλυκών προοιωνίζοντας την αφθονία των αγαθών για όλον τον υπόλοιπο χρόνο. Εκτός όμως από τα φαγητά, τοποθετούν απαραίτητα στο τραπέζι κλαδιά ελιάς, ένα μεγάλο ρόδι και ένα μπολ γεμάτο μέλι, σύμβολο ευτυχίας και ευγονίας για κάθε σπιτικό.

Συμβολισμοί και τυχερά παιχνίδια στη Χαλκιδική

Τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς, στα χωριά της Χαλκιδικής, η βρύση του χωριού έπρεπε να είναι ανοιχτή, έτσι ώστε να τρέχει η τύχη όλη τη χρονιά σαν το νερό. Το χιόνι θεωρούνταν καλό σημάδι, καθώς συμβόλιζε την ευτυχία και ήταν προμήνυμα μιας καλής χρονιάς, εξού και η φράση «Άσπρη μέρα, άσπρος χρόνος». Ο καθαρός ουρανός το πρωί της Πρωτοχρονιάς σήμαινε καθαρή χρονιά, δηλαδή χρονιά χωρίς αρρώστιες.
ΠΗΓΗ


Καλη Χρονιά 
Ευτυχισμένος ο Καινούργιος Χρόνος

Για περισσότερες ιδέες αλλά και για να επικοινωνήσετε μαζί μας κάντε Like στην σελίδα μας στο Facebook

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια σας είναι πολύτιμα!